THẾ GIỚI

1. Hàn Quốc triển khai dịch vụ AI miễn phí cho người dân
Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin – Truyền thông Hàn Quốc (MSIT) triển khai chương trình “AI cho mọi người dân”, cung cấp miễn phí các dịch vụ AI do Hàn Quốc phát triển. Chương trình dự kiến đưa vào sử dụng chatbot AI đa năng và tác nhân AI có khả năng hỗ trợ người dân tìm kiếm, đăng ký các dịch vụ công trong năm 2026.
Khác với chatbot chỉ trả lời câu hỏi, tác nhân AI có thể thực hiện một số nhiệm vụ theo yêu cầu của người dùng. Hàn Quốc hướng tới mô hình mỗi người dân có một trợ lý AI hỗ trợ các hoạt động kinh tế và xã hội.
Chương trình yêu cầu ít nhất 50% hệ thống sử dụng các mô hình AI do Hàn Quốc phát triển, trong đó ít nhất 30% sử dụng mô hình của các doanh nghiệp trong nước khác. Các mô hình AI nước ngoài chỉ được sử dụng khi cần thiết. Các dịch vụ sẽ được thử nghiệm trước khi triển khai trên toàn quốc trong năm 2026.
https://www.msit.go.kr/eng/bbs/view.do?bbsSeqNo=42&mId=4&mPid=2&nttSeqNo=1285&sCode=eng

2. Robot nhảy giống ếch nhờ thanh đàn hồi xoắn
Các nhà khoa học Đại học California, Los Angeles (UCLA) và Đại học Michigan (Mỹ) đã phát triển cơ chế chuyển động cho robot nhỏ bằng các thanh đàn hồi có khả năng uốn cong và xoắn.
Khi bị biến dạng, thanh đàn hồi tích trữ năng lượng và giải phóng nhanh để tạo lực bật. Cơ chế này cho phép robot thực hiện các chuyển động như nhảy, lật và bơi, giúp di chuyển trên địa hình gồ ghề và cả trong môi trường nước.
Công nghệ hướng tới các robot kích thước nhỏ, vốn bị hạn chế về khối lượng, không gian chứa năng lượng và công suất động cơ.
https://newsroom.ucla.edu/releases/frog-like-hopping-robot-propelled-by-twisting-elastic-rods

3. Hạt nano mang mRNA giúp kích hoạt miễn dịch chống khối u
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Adelaide (Australia) đã phát triển các hạt nano lipid mang mRNA nhằm tác động trực tiếp lên các đại thực bào trong khối u.
Trong thử nghiệm trên chuột, công nghệ làm giảm các tế bào miễn dịch có tác dụng bảo vệ khối u, đồng thời thu hút tế bào T đến khu vực khối u. Qua đó, hệ miễn dịch có khả năng tấn công tế bào ung thư tốt hơn.
Công nghệ đang ở giai đoạn nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật và mở hướng sử dụng mRNA để lập trình lại môi trường miễn dịch bên trong khối u.
https://scientificinquirer.com/2026/10/01/new-smart-nanoparticles-help-the-immune-system-better-attack-tumours/

4. Cảm biến phát hiện hạn, bệnh và stress của cây trước khi biểu hiện bằng mắt
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Georgia (Mỹ) đang phát triển hệ thống cảm biến nông nghiệp chính xác có khả năng phát hiện những thay đổi sớm của cây trồng khi bị hạn, bệnh hoặc côn trùng gây hại.
Các cảm biến theo dõi tín hiệu sinh lý của cây theo thời gian thực, giúp xác định sớm khu vực cần xử lý thay vì phun thuốc trên toàn bộ cánh đồng.
Công nghệ hướng tới mô hình nông nghiệp chính xác, trong đó dữ liệu từ cây trồng được sử dụng để đưa ra quyết định tưới nước, phòng bệnh và kiểm soát sâu hại chính xác hơn.
https://news.uga.edu/precision-agriculture-sensors-help-farmers-detect-drought-disease-and-crop-stress-early/

VIỆT NAM

5. Xây dựng 3 khu thử nghiệm UAV cấp quốc gia
Theo kế hoạch phát triển công nghệ UAV, dự kiến đến năm 2030 sẽ đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia và ít nhất 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về UAV.
Mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất được đặt ở mức 30–40% vào năm 2030 và trên 85% vào năm 2045.
Các khu thử nghiệm được định hướng tạo điều kiện kiểm tra, đánh giá và hoàn thiện công nghệ UAV trước khi đưa vào sản xuất và ứng dụng.
https://vnexpress.net/viet-nam-se-lap-ba-khu-thu-nghiem-uav-cap-quoc-gia-5127706.html

6. Chế tạo robot tự hành đo phóng xạ và robot có cánh tay máy
Viện Vật lý, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chế tạo và thử nghiệm 2 robot tự hành thông minh sử dụng nhiều loại cảm biến, Internet vạn vật và trí tuệ nhân tạo để đo mức phóng xạ.
Robot có khả năng tự di chuyển, thu thập dữ liệu phóng xạ và truyền dữ liệu về trung tâm. Nhóm nghiên cứu đồng thời phát triển robot tự hành tích hợp cánh tay máy, cho phép thực hiện một số thao tác kỹ thuật trong môi trường có bức xạ, nơi con người khó tiếp cận.
Các robot được định hướng sử dụng trong quan trắc phóng xạ, ứng phó sự cố và làm việc tại các khu vực có nguy cơ bức xạ.

7. Thử nghiệm liệu pháp tế bào T mang thụ thể kháng nguyên dạng khảm (CAR-T) sản xuất tại chỗ điều trị 16 bệnh nhân ung thư máu
Hệ thống Y tế Vinmec phối hợp với Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã thực hiện thử nghiệm lâm sàng pha I liệu pháp CAR-T – phương pháp lấy tế bào T của người bệnh, biến đổi để nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư – trong điều trị bạch cầu lympho cấp dòng B và u lympho không Hodgkin tái phát hoặc kháng trị.
Tế bào CAR-T được sản xuất tại Viện Nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ gen Vinmec, sau đó sử dụng điều trị tại Bệnh viện Vinmec Times City.
Trong 16 bệnh nhân được đánh giá, nhóm bạch cầu lympho cấp dòng B có tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn 100% sau 30 ngày và 62,5% sau 180 ngày. Ở nhóm u lympho, tỷ lệ lui bệnh hoàn toàn đạt 87,5% sau 90 và 180 ngày.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41809369/

8. Chọn tạo tôm G9 và cá chẽm G3 sinh trưởng nhanh, kháng bệnh
Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III phối hợp với Tập đoàn Việt – Úc đã thực hiện chương trình chọn giống tôm thẻ chân trắng qua nhiều thế hệ, tạo được tôm bố mẹ thế hệ G9 có tốc độ sinh trưởng cao và khả năng thích nghi tốt.
Giống tôm G9 được đánh giá có khả năng sinh trưởng và phát triển cao hơn hơn 60% so với quần đàn ban đầu và đã được cho phép đưa vào thương mại hóa.
Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản III cũng đã chọn tạo thành công giống cá chẽm G3 theo hướng tăng tốc độ sinh trưởng và nâng khả năng kháng bệnh, phục vụ nuôi thương phẩm.
Các kết quả cho thấy việc áp dụng công nghệ chọn giống qua nhiều thế hệ có thể tạo ra nguồn giống thủy sản có đặc tính phù hợp hơn với sản xuất quy mô lớn.
https://thanhnien.vn/
https://nhandan.vn/

Văn phòng 57 Bộ KH&CN tổng hợp