THẾ GIỚI

1. AI giúp tạo vaccine mRNA có thể bảo quản ở 37°C trong 2 tháng

Một nghiên cứu đăng trên Nature Biotechnology giới thiệu hệ thống AGENT, kết hợp AI, thí nghiệm tự động và tối ưu hóa Bayesian để thiết kế vaccine mRNA dạng rắn ổn định ở nhiệt độ cao. Công thức thử nghiệm giữ được hoạt tính đầy đủ sau 2 tháng ở 37°C, tạo đáp ứng miễn dịch tương đương vaccine mới và được thử nghiệm bằng miếng dán vi kim trên chuột và linh trưởng.
Đây không chỉ là cải tiến vaccine mà còn giải quyết một trong những điểm yếu lớn của mRNA: chuỗi lạnh. Nếu công nghệ được chứng minh ở người, nó có thể đặc biệt quan trọng đối với các nước có hạ tầng bảo quản vaccine còn hạn chế.
https://www.nature.com/articles/s41587-026-03330-x

2. Châu Âu thử vệ tinh nhỏ có khả năng tự điều chỉnh quỹ đạo để tránh va chạm

Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vừa đưa GOMX-5 lên quỹ đạo trong nhiệm vụ Transporter-18 của SpaceX, công ty hàng không vũ trụ của Mỹ. CubeSat này thử nghiệm hệ thống động lực mới, quy trình vận hành tự động và một radar khẩu độ tổng hợp (SAR) nhỏ có khả năng phát hiện tàu trên biển từ quỹ đạo thấp. Hệ thống động lực được thiết kế để vệ tinh có thể thực hiện thao tác tránh va chạm.
Việc vệ tinh nhỏ chuyển từ thiết bị thử nghiệm đơn giản thành nền tảng cảm biến, radar và điều khiển quỹ đạo có tính tự chủ cao tạo ra năng lực quan sát Trái đất, biển và nông nghiệp, là những vấn đề Việt Nam đang quan tâm.
https://www.esa.int/Enabling_Support/Space_Engineering_Technology/Shaping_the_Future/GOMX-5_Successfully_Launched

3. Trung Quốc đưa mRNA vào hướng điều trị bệnh tự miễn bằng cách lập trình tế bào T ngay trong cơ thể

Công ty công nghệ sinh học Abogen Biosciences của Trung Quốc đã ký với Novartis, tập đoàn dược phẩm của Thụy Sĩ, thỏa thuận có giá trị lên tới 7,8 tỷ USD để phát triển ABO2203 và các chương trình RNA khác. ABO2203 sử dụng mRNA để khiến cơ thể tự sản xuất một T-cell engager CD19×CD3, nhằm tác động vào tế bào B trong các bệnh tự miễn. Abogen nhận 575 triệu USD trả trước và có thể nhận thêm khoảng 7,2 tỷ USD theo các mốc phát triển.
Cuộc đua tế bào miễn dịch đang chuyển từ lấy tế bào ra ngoài rồi biến đổi sang hướng đưa thông tin di truyền vào cơ thể để lập trình tế bào ngay tại chỗ. Đây là một hướng công nghệ rất đáng theo dõi đối với lĩnh vực tế bào miễn dịch và thuốc mới.
https://www.abogenbio.com/news/company/news2026/277.html

VIỆT NAM

4. Nhà máy chip của Viettel đang được xây dựng

Viettel đã khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, diện tích 27 ha. Theo kế hoạch được công bố, nhà máy hoàn thành xây dựng và tiếp nhận chuyển giao công nghệ vào cuối năm 2027, sau đó hướng tới sản xuất thử từ năm 2028. Geleximco, tập đoàn của Việt Nam, cũng đang chuẩn bị đầu tư một nhà máy chip tại Hưng Yên, dự kiến khởi công tháng 11/2026.
https://www.vietnamplus.vn/viet-nam-tung-buoc-lam-chu-cong-nghe-ban-dan-voi-chip-chuyen-dung-post1138083.amp.htm

5. VinRobotics hợp tác với Infineon để phát triển robot hình người

VinRobotics, doanh nghiệp Việt Nam thuộc Tập đoàn Vingroup, và Infineon Technologies, tập đoàn bán dẫn của Đức, đã thành lập hợp tác nghiên cứu robot hình người, với trung tâm năng lực đặt tại Hà Nội. Infineon cung cấp các giải pháp bán dẫn silicon, SiC và GaN cho những khối chức năng của robot.
https://www.infineon.com/technology-news/2026/infpss202606-108

6. Phát triển ống nano carbon từ khí tự nhiên giàu CO₂

Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) đã nghiên cứu công nghệ chế tạo ống nano carbon (CNT) bằng phương pháp lắng đọng hóa học pha hơi (CVD), sử dụng khí tự nhiên có hàm lượng CO₂ cao làm nguyên liệu. Sản phẩm CNT thu được có độ tinh khiết gần 100%, có khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt và tăng độ bền cho vật liệu.
VPI đang phát triển các hướng ứng dụng CNT và graphene làm phụ gia cho sơn phủ, bitum, phân bón và một số vật liệu công nghiệp. Kết quả này thuộc hướng phát triển vật liệu tiên tiến và vật liệu chức năng hiệu năng cao.
https://moit.gov.vn/khoa-hoc-va-cong-nghe/nganh-cong-thuong-chu-dong-trien-khai-cac-nhiem-vu-phat-trien-cong-nghe-chien-luoc.html

7. Nghiên cứu vaccine mRNA cá thể hóa điều trị ung thư

Bệnh viện Tâm Anh đang triển khai nghiên cứu các vaccine mới, trong đó có vaccine mRNA cá thể hóa điều trị ung thư. Vaccine được thiết kế dựa trên đặc điểm gen và các đột biến của khối u từng bệnh nhân, nhằm kích thích hệ miễn dịch nhận diện và tấn công tế bào ung thư. Việt Nam cũng dự kiến tham gia nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng quốc tế vaccine mRNA điều trị ung thư trong năm 2026.
https://baochinhphu.vn/viet-nam-se-tham-gia-nghien-cuu-thu-nghiem-lam-sang-vaccine-dieu-tri-ung-thu-102260417162820468.htm

8. Khoảng 10.000 UAV được sử dụng trong nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long

Theo VNPT UAV Lab, khoảng 10.000 UAV (drone) đang được sử dụng tại Đồng bằng sông Cửu Long để phun thuốc, rải phân và phục vụ nông nghiệp chính xác. Riêng tại Cần Thơ, hơn 4.000 ha lúa đã được phun bằng UAV trong năm 2026. Một số mô hình ứng dụng UAV giúp giảm 45% lượng giống, 30% phân bón, 20% nước tưới và tới 40% chi phí sản xuất.
https://vnexpress.net/10-000-drone-dang-su-dung-tai-dong-bang-song-cuu-long-5127752.html

Văn phòng 57 Bộ KH&CN tổng hợp